Yörüngede Parçalanma ve Uzay Güvenliği Endişesi
SpaceX ’in küresel uydu internet ağı Starlink’e ait bir uydu, yörüngede yaşanan ciddi bir teknik arıza sonrası kontrolden çıktı. Şirket tarafından Starlink-35956 olarak tanımlanan uydu ile iletişim tamamen kesildi ve uydu, kontrolsüz biçimde dönmeye başladı. Olay, hem uzay güvenliği hem de yörünge enkazı riski açısından uluslararası kamuoyunda yankı uyandırdı.
Starlink Uydusunda Kritik Anomali
17 Aralık 2025 tarihinde alçak Dünya yörüngesinde görev yapan Starlink-35956 uydusunda beklenmedik bir anomali tespit edildi. Yaklaşık 418 kilometre irtifada bulunan uydu, ani bir sistem arızası yaşadıktan sonra SpaceX yer kontrol merkezleriyle olan bağlantısını kaybetti. Bu andan itibaren uyduya herhangi bir komut gönderilemedi.
Uzay izleme sistemleri tarafından yapılan gözlemler, uydunun düzensiz şekilde dönmeye başladığını ve kısa süre içinde küçük parçalara ayrıldığını ortaya koydu. Bu durum, uydunun iç yapısında enerjik bir olay yaşandığı ihtimalini güçlendirdi.
Yörüngede Parçalanma İddiaları Güçleniyor
Bağımsız uzay gözlemcileri ve astronomlar, Starlink uydusunun yörüngede parçalandığını gösteren görüntüler paylaştı. Özellikle optik teleskop verileri, uydudan ayrılan çok sayıda küçük enkaz parçasının çevreye saçıldığını doğruladı.
Uzmanlara göre bu tür bir parçalanma, uydu itki sisteminde meydana gelen basınç dengesizliği veya yakıt hattı kaynaklı bir arızadan kaynaklanmış olabilir. SpaceX ise henüz arızanın kesin nedenini kamuoyuyla paylaşmış değil.
Atmosfere Giriş Süreci Başladı
Kontrolden çıkan Starlink uydusu şu anda yörüngede kararsız bir şekilde hareket ediyor ve Dünya’ya doğru yavaş yavaş alçalıyor. Uzman değerlendirmelerine göre uydu, önümüzdeki günler veya haftalar içerisinde atmosfere girecek.
Bu tür Starlink uyduları, tasarım gereği atmosferde büyük ölçüde yanarak yok olacak şekilde üretiliyor. Bu nedenle yeryüzüne büyük parçaların ulaşma ihtimali düşük görülüyor. Mevcut verilere göre Uluslararası Uzay İstasyonu ve aktif uydular için doğrudan bir çarpışma tehdidi bulunmuyor.
Uzay Enkazı ve Kessler Sendromu Riski
Yaşanan olay, düşük Dünya yörüngesindeki yoğunluğu bir kez daha gündeme getirdi. Günümüzde binlerce Starlink uydusu aktif olarak görev yapıyor ve bu yoğunluk, uzay trafiği açısından ciddi riskler barındırıyor.
Uzay uzmanları, kontrolsüz biçimde parçalanan her uydunun Kessler Sendromu olarak bilinen zincirleme çarpışma riskini artırdığını belirtiyor. Bu senaryoda oluşan her yeni enkaz parçası, diğer uydularla çarpışarak daha fazla enkaz üretme potansiyeline sahip.
SpaceX’ten İlk Açıklama Geldi
SpaceX yetkilileri, Starlink-35956 uydusunda nadir görülen bir sistem arızası yaşandığını doğruladı. Şirket, uyduyla bağlantının tamamen kesildiğini ve uydunun artık kontrol edilemediğini açıkladı.
Açıklamada, olayın ABD Uzay Kuvvetleri ve ilgili uzay ajanslarıyla koordineli şekilde takip edildiği, diğer Starlink uydularının güvenliği için gerekli önlemlerin alındığı belirtildi. SpaceX ayrıca benzer durumların tekrar yaşanmaması için yazılım ve donanım tarafında incelemelerin sürdüğünü ifade etti.
Starlink Projesi İçin Ne Anlama Geliyor?
Starlink projesi, dünya genelinde yüksek hızlı internet erişimi sağlama hedefiyle binlerce uydudan oluşan dev bir altyapıya sahip. Ancak bu olay, projenin teknik başarılarının yanında uzay sürdürülebilirliği ve güvenliği konularında da ciddi sorumluluklar taşıdığını gösteriyor.
Kontrolden çıkan tek bir Starlink uydusu bile, uzay trafiğinin ne kadar hassas bir denge üzerinde ilerlediğini gözler önüne seriyor. Önümüzdeki dönemde benzer olayların yaşanmaması için daha sıkı denetim ve uluslararası uzay kurallarının gündeme gelmesi bekleniyor.
Kaynaklar:
Reuters
The Verge
Independent UK
